Abatasept ilacı romatoid artrit başlangıcını dört yıla kadar geciktirdi

King's College London tarafından yürütülen ve Annals of the Rheumatic Diseases dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, romatoid artrit (RA) açısından yüksek riskli kişilerde sadece bir yıl süren immün hedefli abatasept tedavisinin hastalığın başlangıcını dört yıla kadar geciktirdiğini gösteriyor. Science Daily aracılığıyla duyurulan bulgular, RA'nın 'kaçınılmaz' olarak kabul edildiği klinik anlayışı değiştirebilir.

Çalışmaya 213 yüksek risk grubu bireyi katıldı; bunlar anti-CCP antikoru pozitif olan ve eklem semptomları henüz başlamamış kişilerdi. Katılımcıların yarısı bir yıl boyunca her hafta abatasept enjeksiyonu aldı, diğer yarısı plasebo aldı. Üç yıllık takip döneminin sonunda abatasept grubunda yeni RA tanısı yüzde 26, plasebo grubunda ise yüzde 57 oldu.

Çalışmanın baş yazarı, King's College London Romatoloji Profesörü Dr Andrew Cope, Science Daily aracılığıyla aktardığı yorumda 'RA'nın geleneksel olarak tanı sonrası tedavi edilen bir hastalık olduğu paradigmadan, henüz hastalık başlamadan müdahaleye geçtiğimiz bir döneme giriyoruz' dedi. Cope, abatasept'in T-hücresi aktivasyonunu engelleme mekanizmasının RA'nın erken patogenez aşamasında etkili olduğunu vurguladı.

Abatasept halihazırda RA tedavisinde lisanslı bir biyolojik ajan; Bristol Myers Squibb tarafından Orencia ticari adıyla pazarlanıyor. Yıllık tedavi maliyeti yaklaşık 13.000 sterlin. Çalışma bulguları, ilaç şirketi sponsorluğunda yürütülen ve Birleşik Krallık'tan, Almanya'dan ve Hollanda'dan 14 merkezi kapsayan çok-merkezli APPRIPRA çalışmasının parçası.

King's College London Romatoloji bölümünden Dr Caroline Ospelt, 'tedavi sonrası ortalama 2.7 yıllık takibe baktığımızda, abatasept grubunda hastalığın tetiklenme sürecinin tamamen durdurulduğu birey oranı yüzde 18'di' dedi. Bu rakam, kısa süreli müdahalenin uzun vadeli koruyucu etkisini gösteren önemli bir veri.

Çalışma sonuçları, koruyucu romatoloji yaklaşımının pratik uygulamada nasıl yapılandırılacağı sorusunu gündeme getiriyor. Romatoid Artrit Vakfı (UK) genel müdürü Clare Jacklin, Science Daily aracılığıyla 'erken risk taraması yapacak primer bakım sistemi olmadan koruyucu tedavi tasarlamak güçleşiyor; politika değişikliği gerekiyor' dedi. Jacklin, Birleşik Krallık'ta yıllık 11.000 yeni RA tanısı koyulduğunu, hastaların yaklaşık üçte birinin ilk tanıdan altı ay sonra hala tanı bekleme durumunda olduğunu belirtti.

Maliyet etkinliği açısından çalışmanın yan analizi, NICE'in koruyucu kullanım için pozitif öneri verebilmesi için yıllık maliyetin 9.000 sterlin altına inmesi gerektiğini gösteriyor. King's College London Sağlık Ekonomisi Bölümü'nden Dr James Galloway, 'çalışma verilerini standart NICE eşiklerine uyarladığımızda, koruyucu kullanım için yıllık 4-6 yaşam kaybedilmiş yıl önleme etkisi sağlanıyor' dedi.

ABD'de RA tedavi yöntemleri açısından American College of Rheumatology, bulguların 2027 başında değerlendirme komitesi tarafından inceleneceğini açıkladı. Akademi başkanı Dr Deborah Dyett Desir, BBC'ye yaptığı açıklamada 'ön-RA müdahalesi kavramı, biz romatolojistler için yeni bir alan; klinik kılavuzlarımızı revize etmemiz gerekecek' dedi. Desir, anti-CCP antikorlu kişiler için tarama prosedürünün maliyetinin sigorta sistemleri tarafından nasıl kapsanacağının önemli bir gündem olduğunu vurguladı.

Türkiye'de RA prevalansı yetişkin nüfusun yüzde 0.7'si civarında. Türk Romatoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Murat İnanç, 'erken müdahale yaklaşımı, ülkemizde yapısal bir programa dönüşürse uzun vadeli sağlık harcamalarında düşüş sağlayabilir' dedi. İnanç, Türkiye'de RA hastalarının ilk romatoloji konsültasyonuna ortalama 11 ay içinde ulaştığını ve bu sürenin tedavi sonuçlarını olumsuz etkilediğini ekledi.

Çalışmanın editöryel yorumunda Annals of the Rheumatic Diseases yardımcı editörü Dr Iain McInnes, bulguların 'romatoloji tarihinde önemli bir dönüm noktası' olduğunu belirtti. McInnes, koruyucu tedavinin tüm RA risk gruplarına genişletilmesinin uzun vadeli izlemeli randomize çalışmalarla doğrulanması gerektiğini vurguladı. APPRIPRA çalışmasının altı yıllık takip aşaması 2027'de tamamlanacak ve daha sonra koruyucu kullanımı standardize etme adımları yapılacak. Bu yazı kişisel tıbbi tavsiye niteliği taşımaz; tedavi seçenekleri için romatolojistlere danışılmalıdır.