Günlük hap pankreas kanserinde sağkalım süresini iki katına çıkardı

Pankreas kanserinde tedavi gören hastalar için potansiyel olarak hayat kurtarıcı bir gelişme niteliğindeki yeni günlük hap, sağkalım süresini iki katına çıkardığı verilerle Şikago'da düzenlenen ASCO 2026 yıllık toplantısında sunuldu. Revolution Medicines tarafından geliştirilen daraxonrasib adlı KRAS hedefli inhibitör, ilerlemiş hastalığı olan hastalarda yapılan faz 3 çalışmada sağkalımı medyan 4.4 aydan 8.6 aya çıkardı.

BBC Sağlık muhabiri Smitha Mundasad'ın aktardığına göre çalışma, dünyada şu ana kadar pankreas kanseri için yapılmış en geniş randomize tedavi çalışmalarından biri ve 462 hasta dahil edildi. Daraxonrasib, KRAS G12 mutasyonu taşıyan hastaları hedef alıyor; pankreas kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 90'ı bu mutasyonu taşıyor.

Çalışmanın baş araştırmacısı, MD Anderson Kanser Merkezi'nden Dr. Shubham Pant, BBC'ye verdiği demeçte 'pankreas kanseri, beş yıllık sağkalım oranı yüzde 13 olan bir hastalık; bu sonuçlar tedavi alanında gerçek bir ilerleme' dedi. Pant, hastaların yaklaşık yüzde 41'inin tedaviye objektif yanıt verdiğini ve tümörlerin küçüldüğünü belirtti.

Çalışmada görülen yan etki profili genel olarak yönetilebilir nitelikte. Hastaların yüzde 22'sinde cilt döküntüsü, yüzde 18'inde ise hafif ila orta şiddette ishal görüldü. Ciddi yan etki nedeniyle tedaviyi bırakan hasta oranı yüzde 4'te kaldı. Bu rakam, mevcut kemoterapi rejimlerine kıyasla anlamlı bir iyileşme.

İngiltere'de Pankreas Kanseri Vakfı CEO'su Diana Jupp, 'on yılı aşkın süredir bu hastalıkla ilgili büyük çaplı bir tedavi ilerlemesi görmüyorduk' yorumunu yaptı. Jupp, Birleşik Krallık'ta her yıl yaklaşık 10.500 yeni pankreas kanseri vakası teşhis edildiğini ve hastaların çoğunluğunun teşhis konduğunda hastalığın ilerlemiş evrede olduğunu hatırlattı.

Daraxonrasib, ABD Gıda ve İlaç İdaresi'nden (FDA) öncelikli inceleme statüsü aldı ve onay süreci 2026 sonbaharında tamamlanabilir. İngiltere'de ise Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmellik Enstitüsü (NICE), tedaviyi NHS kullanımı için değerlendirmeye alacağını duyurdu. NICE değerlendirme komitesi başkanı Dr. Sam Roberts, 'erişim kararlarımızı klinik veriler ve maliyet etkinliği analizine dayandıracağız' dedi.

Tedavinin yıllık maliyeti henüz belirlenmedi, ancak Revolution Medicines'in CEO'su Mark Goldsmith, JPMorgan Sağlık Konferansı'nda yaptığı sunumda fiyatın 'klinik fayda ile orantılı' olacağını söyledi. Sektör analizi şirketi Evercore ISI, daraxonrasib için pazar fırsatını yıllık 2-3 milyar dolar olarak tahmin ediyor.

Klinik araştırma topluluğundan gelen yorumlar genelde olumlu olmakla birlikte temkinli. Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi'nden Dr. Eileen O'Reilly, BBC'ye verdiği demeçte 'KRAS hedefleme yaklaşımı son yıllarda büyük umut vaat etmekle birlikte, dirence karşı ikinci kuşak ilaçlara da ihtiyaç var' dedi. O'Reilly, mevcut çalışmanın tek başına yeterli olmadığını, sürekli izleme gerektiğini vurguladı.

Çalışmadan çıkan veriler ayrıca biyobelirteç tabanlı tedavi rejimlerinin pankreas kanseri ekosistemini nasıl şekillendireceğini gösteriyor. ASCO Kongresi'nde STAT News'in yayımladığı analiz, KRAS yönlendirici terapilerinin önümüzdeki beş yıl içinde pankreas kanseri ilk basamak tedavi standardını değiştirebileceğini değerlendirdi. Pankreas kanseri tedavi pazarı şu anda yıllık 8 milyar dolar civarında.

Türkiye Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de yıllık yaklaşık 3.500 pankreas kanseri teşhisi konuluyor. Hacettepe Üniversitesi Tıbbi Onkoloji Anabilim Dalı'ndan Prof. Dr. Saadettin Kılıçkap, 'KRAS hedefli ajanların ülkemizde de erişim takvimi düzenli olarak izlenmeli' dedi. Tedavinin Türkiye sağlık sisteminde geri ödeme kapsamına ne zaman alınabileceği henüz netlik kazanmadı. Bu yazı kişisel tıbbi tavsiye niteliği taşımaz; hastalar tedavi seçenekleri için kendi onkologlarına danışmalıdır.