Bilim insanları Alzheimer'da beyin yangısını besleyen 'gizli düğmeyi' buldu

Science Daily'nin haberine göre Scripps Research bilim insanları, Alzheimer hastalığında gözlemlenen zarar verici beyin inflamasyonunu sürdüren bir moleküler 'düğme' tanımladı. Bulgu, hastalığın altında yatan bağışıklık tepkilerine yönelik anlayışı derinleştirmek açısından önem taşıyor.

Araştırmacılar, STING adlı bağışıklık sinyal proteininin kimyasal olarak değiştiğinde beynin bağışıklık sistemini sürekli aktif konumda tuttuğunu gösterdi. Bu hiperaktivite, sinir hücreleri arasındaki bağlantıların yıpranmasıyla ilişkilendirildi. Science Daily, araştırmanın bulgularını üst düzey bir nörobilim dergisinde yayımlandığı şekliyle aktardı.

Çalışmanın başyazarı Dr. John R. Teijaro, ekibinin Alzheimer modelinde fare beyni dokularını incelediğini açıkladı. Modelde STING'in 'palmitoilasyon' adlı bir kimyasal değişiklik geçirdiği gözlemlendi; bu değişiklik proteinin etkin olmaya devam etmesini sağladı. Sonuç olarak yangısel yanıt sürekli devam etti.

Normal koşullarda STING, viral DNA gibi patojenik tetikleyicilere yanıt verdikten sonra etkinliğini durdurur. Alzheimer örneklerinde ise STING'in palmitoile formunun sürekli aktif kaldığı ve böylece beyindeki mikroglia (bağışıklık) hücrelerini aşırı uyarmaya devam ettiği bildirildi. Bu durum, sinaptik bağlantı kayıplarına katkıda bulunabiliyor.

Araştırmacılar, palmitoilasyonu önleyen küçük moleküllerin etkisini test etti. Faredeki bulgular, bu blokerlerin STING'i normal işleyişine geri döndürdüğünü ve beyin inflamasyonunu azaltarak bilişsel performansa katkı sağladığını gösterdi. Science Daily, sonuçların potansiyel yeni bir hedef tedavi alanı oluşturabileceğini vurguladı.

Dr. Teijaro, bulguların Alzheimer tedavi araştırmaları için önemli bir yön gösterdiğini, ancak insan klinik araştırmalarına geçilmeden önce yapılması gereken çok adım olduğunu vurguladı. 'Bu, henüz hücresel ve hayvansal düzeyde bir kavram kanıtı. Klinik gerçekliğe uzanması için ek çalışmalar gerek,' diye konuştu.

Alzheimer Society temsilcisi Dr. Susan Kohlhaas, çalışmanın 'umut verici ama erken aşamada' olduğunu belirtti. Kohlhaas, mevcut Alzheimer tedavilerinin amiloid plak hedefli olduğunu, inflamasyon hedefli yaklaşımların farklı bir mekanizma sunduğunu söyledi. Bu iki yaklaşımın gelecekteki tedavi protokollerinde birleşebileceği yorumu yapıldı.

Farmasötik sektör temsilcileri, palmitoilasyon hedefli moleküllerin tasarımının zaman alıcı olabileceğini söylüyor. Bristol Myers Squibb ve Roche dahil bazı şirketler, STING yolak araştırmalarına yatırım yapıyor; ancak Alzheimer odaklı bir adaylar listesi henüz oluşturulmamış durumda.

Uzmanlar, çalışmanın aynı zamanda diğer nörodejeneratif hastalıklar için (Parkinson, ALS) bir model olabileceğini söylüyor. Science Daily, araştırmacıların bu hastalıklarda da benzer protein değişikliklerinin gözlemlenip gözlemlenmeyeceğini incelemeyi planladığını yazdı.

Uzmanlar, bu makalenin tıbbi bir tavsiye olarak okunmaması gerektiğini, Alzheimer ya da diğer nörodejeneratif tanılar için hekim takibinin esas olduğunu belirtti. Yazı, Science Daily'nin haberinde aktarılan bulguları ve uzman görüşlerini özetlemekle sınırlıdır; bireysel sağlık kararları için yetkili bir hekime danışılmalıdır.